شناسایی پر رفت و آمد ترین فرودگاه های دنیا: گزارشی جامع - مجله پیامک مسعود

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با کارگزار مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

پرترددترین فرودگاه‌ها بر اساس ترافیک مسافری (آمار نهایی 2023)

تعداد مسافرانی که سالانه در یک فرودگاه جابجا می‌شوند، متداول‌ترین معیار برای سنجش شلوغی و اهمیت آن است. این آمار شامل مسافران داخلی و بین‌المللی می‌شود. بر اساس گزارش نهایی شورای بین‌المللی فرودگاه‌ها (ACI) برای سال 2023، فهرست 10 فرودگاه پرتردد جهان به شرح زیر است :

1. فرودگاه بین‌المللی هارتسفیلد-جکسون آتلانتا (ATL)، ایالات متحده

   • تعداد مسافران: 108.1 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: این فرودگاه، قطب اصلی و بزرگترین مرکز عملیاتی شرکت هواپیمایی دلتا ایرلاینز (Delta Air Lines) است و همچنین به عنوان شهر کانونی برای خطوط هوایی فرانتیر (Frontier Airlines) و ساوت‌وست (Southwest Airlines) عمل می‌کند.

2. فرودگاه بین‌المللی دبی (DXB)، امارات متحده عربی

   • تعداد مسافران: 92.3 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: فرودگاه دبی، قطب اصلی بزرگترین شرکت هواپیمایی خاورمیانه، هواپیمایی امارات (Emirates) و همچنین شرکت هواپیمایی ارزان‌قیمت فلای‌دبی (flydubai) است.

3. فرودگاه بین‌المللی دالاس-فورت ورث (DFW)، ایالات متحده

   • تعداد مسافران: 87.8 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: این فرودگاه بزرگترین قطب عملیاتی شرکت هواپیمایی امریکن ایرلاینز (American Airlines) در جهان است. سایر خطوط هوایی بزرگ مانند یونایتد و دلتا نیز در این فرودگاه فعالیت گسترده‌ای دارند.

4. فرودگاه بین‌المللی هانه‌دا توکیو (HND)، ژاپن

   • تعداد مسافران: 85.9 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: فرودگاه هانه‌دا به عنوان مرکز اصلی برای دو شرکت هواپیمایی بزرگ ژاپن، خطوط هوایی ژاپن (Japan Airlines) و آل نیپون ایرویز (All Nippon Airways - ANA) فعالیت می‌کند.

5. فرودگاه هیترو لندن (LHR)، بریتانیا

   • تعداد مسافران: 83.9 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: هیترو قطب اصلی و خانه شرکت هواپیمایی ملی بریتانیا، بریتیش ایرویز (British Airways) است و همچنین به عنوان یکی از پایگاه‌های مهم ویرجین آتلانتیک (Virgin Atlantic) شناخته می‌شود.

6. فرودگاه بین‌المللی دنور (DEN)، ایالات متحده

   • تعداد مسافران: 82.4 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: این فرودگاه یکی از قطب‌های اصلی یونایتد ایرلاینز (United Airlines) و ساوت‌وست ایرلاینز (Southwest Airlines) است.

7. فرودگاه استانبول (IST)، ترکیه

   • تعداد مسافران: 80.1 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: فرودگاه جدید استانبول، قطب اصلی و مرکز عملیات جهانی ترکیش ایرلاینز (Turkish Airlines) است.

8. فرودگاه بین‌المللی شیکاگو اوهر (ORD)، ایالات متحده

   • تعداد مسافران: 80 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: این فرودگاه یکی از بزرگترین قطب‌های یونایتد ایرلاینز (United Airlines) و امریکن ایرلاینز (American Airlines) محسوب می‌شود.

9. فرودگاه بین‌المللی ایندیرا گاندی دهلی (DEL)، هند

   • تعداد مسافران: 77.8 میلیون نفر.
   • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: این فرودگاه قطب اصلی شرکت‌های هواپیمایی ایندی‌گو (IndiGo) و ایر ایندیا (Air India) است.

10. فرودگاه بین‌المللی پودونگ شانگهای (PVG)، چین

    • تعداد مسافران: 76.8 میلیون نفر.
    • شرکت‌های هواپیمایی اصلی: این فرودگاه قطب اصلی برای هواپیمایی شرقی چین (China Eastern Airlines) و هواپیمایی شانگهای (Shanghai Airlines) است.

پرترددترین فرودگاه‌ها بر اساس حجم بار (کارگو) - آمار نهایی 2023

حمل و نقل هوایی بار، شریان حیاتی تجارت جهانی و زنجیره‌های تأمین است. با وجود کاهش کلی 3.2 درصدی حجم بار هوایی در جهان در سال 2023، فرودگاه‌های زیر جایگاه محوری خود را حفظ کرده‌اند.

تحلیل استراتژیک قطب‌های اصلی حمل بار

جایگاه برتر این فرودگاه‌ها صرفاً به دلیل حجم بالای بار نیست، بلکه نتیجه موقعیت استراتژیک، زیرساخت‌های پیشرفته و نقش کلیدی شرکت‌های بزرگ حمل بار است.

• 1. فرودگاه بین‌المللی هنگ کنگ (HKG): دروازه آسیا

  • نقش شرکت‌ها: این فرودگاه که برای سیزدهمین بار از سال 2010 به عنوان شلوغ‌ترین فرودگاه باری جهان انتخاب شده، پایگاه اصلی Cathay Pacific Cargo است که به تنهایی حدود 32٪ از بار آن را جابجا می‌کند. همچنین، DHL Express از طریق سرمایه‌گذاری مشترک در Air Hong Kong، از این فرودگاه به عنوان یک مرکز عملیاتی کلیدی در منطقه آسیا-اقیانوسیه استفاده می‌کند.
  • دلایل استراتژیک: موقعیت هنگ کنگ به عنوان دروازه‌ای حیاتی به سرزمین اصلی چین و یکی از بزرگترین مراکز مالی جهان، آن را به نقطه اتصال کلیدی در زنجیره تامین جهانی تبدیل کرده است. زیرساخت‌های پیشرفته آن بر روی یک جزیره مصنوعی، ظرفیت پردازش حجم عظیمی از کالا را فراهم می‌کند.

• 2. فرودگاه بین‌المللی ممفیس (MEM): ابر قطب فدکس (FedEx SuperHub)

  • نقش شرکت‌ها: جایگاه ممفیس تقریباً به طور انحصاری مدیون حضور غول لجستیک، FedEx Express است که "ابر قطب" (SuperHub) جهانی خود را در این فرودگاه مستقر کرده است.
  • دلایل استراتژیک: فدکس با سرمایه‌گذاری 1.5 میلیارد دلاری این قطب را مدرن‌سازی کرده است. موقعیت مرکزی ممفیس در آمریکا و زیرساخت چندوجهی بی‌نظیر آن (شامل دسترسی به خطوط ریلی، بزرگراه‌های اصلی و رودخانه میسیسیپی) به فدکس امکان می‌دهد تا یک شبکه لجستیکی کارآمد را مدیریت کند.

• 3. فرودگاه بین‌المللی شانگهای پودونگ (PVG): قلب تپنده تولید جهانی

  • نقش شرکت‌ها: این فرودگاه یک قطب اصلی برای غول‌های بین‌المللی مانند DHL، FedEx و UPS است که همگی پایانه‌های اختصاصی در آن دارند. هاب DHL در این فرودگاه بزرگترین مرکز اکسپرس در آسیاست. همچنین، این فرودگاه مرکز اصلی فعالیت China Cargo Airlines و SF Airlines است.
  • دلایل استراتژیک: قرار گرفتن در قلب قطب اقتصادی و تولیدی چین، این فرودگاه را به دروازه اصلی صادرات کالاهای با فناوری پیشرفته و تجارت الکترونیک تبدیل کرده است.

• 4. فرودگاه بین‌المللی انکوریج (ANC): توقفگاه استراتژیک جهان

  • نقش شرکت‌ها: شرکت‌های FedEx، UPS و DHL حضور چشمگیری در انکوریج دارند. Atlas Air نیز از این فرودگاه به عنوان یک پایگاه عملیاتی کلیدی استفاده می‌کند و سالانه بیش از 7500 پرواز از آن انجام می‌دهد.
  • دلایل استراتژیک: اهمیت انکوریج کاملاً جغرافیایی است. این فرودگاه تقریباً در فاصله 9.5 ساعتی از 90 درصد کشورهای صنعتی جهان قرار دارد. این موقعیت به هواپیماهای باری اجازه می‌دهد با سوخت کمتر و بار بیشتر (Payload) پرواز کنند و از انکوریج به عنوان یک "توقف فنی" برای سوخت‌گیری استفاده کنند که از نظر اقتصادی بسیار به صرفه است.

پرترددترین فرودگاه‌ها بر اساس تعداد پروازها (آمار نهایی 2023)

این معیار تعداد کل نشست و برخاست هواپیماها را شمارش می‌کند. فرودگاه‌های ایالات متحده به دلیل حجم بالای پروازهای داخلی، تسلط کاملی بر این فهرست دارند و 8 فرودگاه از 10 فرودگاه برتر در آمریکا قرار دارند.

*منبع: شورای بین‌المللی فرودگاه‌ها (ACI) *

فراتر از آمار: تجربه مسافر در فرودگاه‌های برتر

فرودگاه‌های پیشرو با ارائه امکانات، خدمات و جاذبه‌های منحصر به فرد، خود را به مقاصدی جذاب تبدیل کرده‌اند.

فرودگاه آتلانتا (ATL): تلفیق هنر و کارایی

• برنامه هنری گسترده: فرودگاه آتلانتا دارای یک برنامه هنری جامع با نمایشگاه‌های دائمی و گردشی است. شاخص‌ترین اثر آن، چیدمان هنری "مسیرهای پرواز" (Flight Paths) به طول 137 متر است که یک جنگل بارانی شبیه‌سازی شده با صدا و نورپردازی ویژه است.
• کارایی در طراحی: طراحی فرودگاه بر اساس هفت کانکورس مجزا است که توسط یک قطار زیرزمینی سریع به نام "Plane Train" به هم متصل می‌شوند و جابجایی مسافران را تسهیل می‌کند.

فرودگاه دبی (DXB): نماد تجمل و سرگرمی

• باغ‌های ذن (Zen Gardens): در میان شلوغی ترمینال 3، باغ‌های داخلی سرسبزی با گیاهان گرمسیری و حوضچه‌های ماهی، محیطی آرام برای استراحت مسافران فراهم کرده است.
• خرید در مقیاس جهانی: این فرودگاه با بیش از 1200 فروشگاه معاف از مالیات (Duty-Free) که به صورت 24 ساعته فعال هستند، بهشتی برای علاقه‌مندان به خرید محسوب می‌شود.
• امکانات استراحت و تندرستی: گزینه‌های متنوعی مانند کابین‌های خواب خصوصی (sleep 'n fly pods)، خدمات اسپا و باشگاه سلامت با استخر و جکوزی برای رفع خستگی مسافران در دسترس است.

فرودگاه هیترو لندن (LHR): تجمل، هنر و خدمات شخصی

• خدمات VIP و لوکس (The Windsor Suite): هیترو یک سرویس خصوصی به نام "The Windsor" ارائه می‌دهد که شامل ترمینال خصوصی، انجام تشریفات امنیتی و مهاجرت بدون صف و انتقال مسافر با خودروی لوکس تا پای هواپیما است.
• هنر و فرهنگ: در سوئیت‌های "The Windsor" یک گالری هنری خصوصی با آثار هنرمندان برجسته بریتانیایی وجود دارد. علاوه بر این، گالری‌های هنری عمومی در ترمینال 5 نیز آثار هنرمندان را به نمایش می‌گذارند.
• خرید لوکس و خدمات شخصی: هیترو میزبان اولین فروشگاه فرودگاهی هَرودز (Harrods) در جهان است. همچنین خدمات رایگان "خریدار شخصی" (Personal Shopper) به مسافران کمک می‌کند تا از میان بیش از 400 برند، انتخاب بهتری داشته باشند.

فرودگاه دالاس-فورت ورث (DFW): معماری، هنر و نوآوری

این فرودگاه که سومین فرودگاه پرتردد جهان از نظر تعداد پرواز است، نمونه‌ای از طراحی هوشمندانه و تمرکز بر تجربه مسافر است.

• ویژگی‌های معماری: طراحی اولیه آن بر اساس ترمینال‌های نیم‌دایره‌ای برای به حداقل رساندن فاصله پیاده‌روی مسافر شکل گرفت. ترمینال بین‌المللی D با سقف فلزی ضد زنگ و طراحی مدرن خود، نمایی از یک دروازه بین‌المللی قدرتمند را به نمایش می‌گذارد. این فرودگاه همچنین از روش نوآورانه ساخت‌وساز مدولار برای توسعه ترمینال‌های جدید استفاده می‌کند که سرعت ساخت را افزایش می‌دهد.
• امکانات رفاهی (هنر و خرید): DFW دارای یک برنامه هنر عمومی چند میلیون دلاری با بیش از 30 اثر هنری دائمی است. این فرودگاه در حال گسترش مجموعه خود با تمرکز بر هنر دیجیتال و تعاملی است تا فضاهای فرودگاه را به گالری‌های پویا تبدیل کند. ترمینال‌ها همچنین میزبان طیف وسیعی از فروشگاه‌های لوکس و رستوران‌ها هستند.
• خدمات نوآورانه: سیستم قطار خودکار Skylink تمام ترمینال‌ها را به سرعت به هم متصل می‌کند. دستیارهای مجازی مجهز به هوش مصنوعی به نام "Iris" به سوالات مسافران پاسخ می‌دهند. این فرودگاه از یک پلتفرم پیشرفته "دوقلوی دیجیتال" (Digital Twin) برای مدیریت هوشمند زیرساخت‌ها استفاده می‌کند و به عنوان بزرگترین فرودگاه کربن-خنثی جهان شناخته می‌شود.

فرودگاه استانبول (IST): شکوه معماری و فناوری

• معماری نمادین: سقف‌های طاق‌دار و خیره‌کننده ترمینال اصلی از معماری دوران عثمانی الهام گرفته شده و برج کنترل ترافیک هوایی آن به شکل گل لاله (نماد ملی ترکیه) طراحی شده است.
• مقیاس و عظمت: ترمینال اصلی این فرودگاه، بزرگترین ساختمان ترمینال فرودگاهی زیر یک سقف در جهان است.

عوامل کلیدی موفقیت و آینده رقابت در صنعت فرودگاهی

• عوامل کلیدی در شکل‌گیری یک فرودگاه هاب: موقعیت استراتژیک جغرافیایی، سیاست‌های حمایتی دولت، وجود یک شرکت هواپیمایی ملی قدرتمند، زیرساخت‌های مدرن و جذابیت اقتصادی و توریستی منطقه، از عوامل اصلی موفقیت یک فرودگاه هستند.
• رقابت جهانی: پروژه‌های توسعه و ساخت فرودگاه‌های غول‌پیکر:
  • فرودگاه بین‌المللی آل مکتوم (DWC)، دبی: با یک پروژه 35 میلیارد دلاری، قصد دارد این فرودگاه را با ظرفیت نهایی 260 میلیون مسافر به بزرگترین فرودگاه جهان تبدیل کند.
  • فرودگاه بین‌المللی ملک سلمان، عربستان سعودی: با سرمایه‌گذاری حدود 30 میلیارد دلاری، در حال ساخت فرودگاهی با هدف‌گذاری جابجایی 185 میلیون مسافر تا سال 2050 است.
  • فرودگاه استانبول (IST)، ترکیه: برنامه‌های توسعه برای رسیدن به ظرفیت نهایی 200 میلیون مسافر را دنبال می‌کند.

خلاصه

بررسی پر رفت و آمدترین فرودگاه‌های جهان در سال 2023 نشان می‌دهد که صنعت هوانوردی تحت سلطه چند منطقه و فرودگاه کلیدی است.

• از نظر ترافیک مسافری: فرودگاه هارتسفیلد-جکسون آتلانتا (ATL) با 108.1 میلیون مسافر پیشتاز جهانی است و فرودگاه دبی (DXB) با 92.3 میلیون مسافر، قدرتمندترین قطب مسافران بین‌المللی است.
• از نظر حجم بار: بر اساس آمار 2023، فرودگاه بین‌المللی هنگ کنگ (HKG) با جابجایی 4.3 میلیون تن بار، بار دیگر جایگاه نخست را به دست آورد. موفقیت این قطب‌ها به دلیل موقعیت استراتژیک (مانند انکوریج)، زیرساخت‌های پیشرفته و نقش شرکت‌های بزرگی چون FedEx در ممفیس است.
• از نظر تعداد پروازها: این معیار نیز تحت سلطه فرودگاه‌های آمریکایی مانند آتلانتا (ATL) با بیش از 775 هزار پرواز در سال 2023 است که نشان از حجم بالای عملیات هوایی در این کشور دارد.
• تجربه مسافر به عنوان مزیت رقابتی: فرودگاه‌های برتر با سرمایه‌گذاری در معماری نمادین (استانبول)، جاذبه‌های هنری (آتلانتا)، امکانات تفریحی (دبی) و خدمات لوکس (هیترو) خود را متمایز می‌کنند. فرودگاه دالاس-فورت ورث (DFW) نیز با نوآوری‌هایی مانند ساخت مدولار، هنر دیجیتال و دستیارهای هوش مصنوعی، در حال ارتقای تجربه مسافر است.
• چشم‌انداز آینده: رقابت در این صنعت با پروژه‌های عظیمی مانند فرودگاه آل مکتوم دبی، فرودگاه ملک سلمان ریاض و توسعه فرودگاه استانبول، وارد مرحله جدیدی شده و نویدبخش بازآرایی نقشه هوانوردی جهان در دهه آینده است.